Bideoak Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura
(*) Azpititulazio-zerbitzu hau sortzen da probetako software bertsio batekiko automatizatutako eran. Barka itzazue akatsak.

Hiztegi Terminologiko berriak aurkeztea

2016-11-21
Transkripzioa
Hemen ikusten ditut eta hor dago nola ez, Euskararen Aholku Batzordeko Terminologia Batzordeko kideen lana, ordu asko sartu ditu jende askok benetan emaitza hau iizateko eta espreski aitortu eta eskertu nahi dut egin den lan hori. Orain hitza emango diot Blanca Gomez de Segurari bera da esan bezala, Araban dagoen Euskal Buztingintzako Museoko arduraduna, eta buztigintza, zeramika jarduera tradizionalak dira gurean, jarduera horiek transmititzea berezko kultur balio inportantea du, baina hori transmititzearekin jarduera horretan sortu den terminologia transmititzea ere taldeak beharrezko tresna seguraski jarduera bera ere transmititzeko. Badugu, beraz hiztegi terminologiko bat arlo horretan ere, zeramika hiztegia eta berari, Blancari pasako diot hitza. Nire lagun batek dio kaosean akatsik ez da. Hiztegi honek zeramika hitzak ondo erabiltzen lagunduko digu; bigarra, pitxarra. Lusuil, gurpil, txungila, zuhila eta katiluek, eta itxulapikoa baita. Batetik, honetako hitzak gurariei erabiltzen ziren gure etxeetan baina ontziak erabiltzeari utzi genionean terminoak ahaztu edo nahastu egin ziren. Bestetik, buztingile eta teilagileek bere eguneroko lanean serio izaten hitzak, ia ez dira iritsi gure garaira. Bizkotxoa, arrail, karepiko matoiak, tiradera, errazketa. Ofizioak galtzen doaz eta erreferentziarik gabe geratzen gara. Nik ezagutu nuen Arabako Basque Buztingileak: José Ortiz de Zárate Nicolas Agirrrebeitia eta Federico Garmendia. Haiekin lan egin nuen eta baita ofizioa ikasi ere, baina laneko hitzak gaztelaniaz erabiltzen ziren, euskerarik ez zekitelako. Beraz, hiztegi hau gauzatzea erronka bat izan da guztiontzat. Galtzeko arriskuan zeuden hitzak berreskuratu eta behar ziren termino berriak sortu edo adostu baikenituen. Hasiera 2012 eta 2013 bitartean izan zen. Taldean aritu ginen linguistak, Belebengo etxe arkeologikoa, Ane Miren Mujika arte ederreko zeramika irakaslea eta Zeramika eta Buztina museoaren zuzendaria, ni neu. Taldeak eratu ondoren egin behar izan genuen lehenengo lana izan zen ados jartzea nola izena eman gauzei. Urte askotan zehar bakoitzak bere beharrak konpontzen zituen ahal zen bezela eta nahasketa izugarria zegoen. Beraz, hiztegi honetan diziplina anitzeko taldea akordioetara iristea lortu da eta jakintza linguistikoa lanbidea eta jakintza zientifikoa ados jarri dugu. Orain badugu eskolan, unibertsitatean, arkeologian, sukaldaritzan eta buztingintzan erabiltzeko hiztegi bateratua. Hurrengo erronka erabiltzea izango da. Lehenbailehen bere irudia jarri behar diogu jaso dugun hitz bakoitzari. Alkondara eta jertsea gauza bera ez den bezela, katilua eta kikara ez dira berdinak eta nola jakin? Uste dut lana ez dela hemen bukatzen. Orain hitza marraztea eta iruditzea tokatzen zait. Eskerrik asko hain beharrezko den hiztegi honegatik. Eskerrik asko Blanca zure hitzengatik eta orain beste arlo batera pasako gara zeharo diferentea, Herri Administrazioak eta Jaurlaritzako Justizia Sailaren ordezkaria dugu beraz, Xabier Balerdi. Eskarmentu eta ez dakit zenbat gauza asko dituena, hain zuzen ere. Arlo honetan urteak daramatzalako lanean. Hiru hiztegi ditugu arlo honetakoak, oraingoan erregistro zibilarena, prozedura zibilarena eta zigor arloa edo espetxearena. Gaur aurkezten diren hiztegi terminologiko hauek, Patxik aipatu dituenak, urte luzetako lan baten ondorio dira eta dataren bat jarri beharko banu, 1996. urteko apirila hartu genezake abiapuntutzat. Orduntxe sortu zen Justizia Saileko Euskara Batzordea dei genezaiokena eta ezen ingurumari ederretan sortu, herritarrekiko idatzizko harremanetan euskararen erabilera sustatu beharra zegoen. Eta horretarako ezinbestekotzat jotzen. epaitegietan, erabiltzen ziren idazki ereduak euskaratzea lehenago epaitegietan idazki eredu guztiak zuek etxea jasotzen zenituzten zitazio guztiak leheneago gaztelera huts hutsean zeuden. Orduan, duela 20 urte, aurten 20 urte bete dira, sortu zen euskara batzorde hori zuzendaritzaren aginduz, eta eginkizun bakarrarekin. Idazki eredu guzti horiek euskarara itzultzea. Eta ez dela bakarra izan da alde batetik milaka-milaka eredu desberdin erabiltzen dira kritiketan epai lehen auzialdian estortsioan lan arloan eta bestalde euskarak orduan urratu gabe zeukan, ordurarte epaitegietako idatzizko komunikazio-bideak ere ez zion inolako zorte apur bat baldin bazuen ere Hitzeman honako zehaztu konturatu bat non izatez izan bazen, hiri epaitegietako idatzizko ereduak estandarizatzea eta normalizatzea. Hortaz herrigintza zegoen apurra bildu eta hor asko beraz basogintza eta egiteko zuen lan eskerga era bateratuan egin beharko ez adostasuna oinarri eta adostasuna da askotan entzungo ez den hitz bat eta bere atzetik eta zergatik ez prestatu zer ez ezik orpoz ere normalizatuko bada bazen deiek. Orduan, horretarako bilgune bat eratzea erabaki zen gogoeta bat. Ez dut hori ikuspegi desberdinak topaleku zuzenbidearen eta hizkuntzaren uztarri izango zena eta orduan, zintzo kasu honetan Batzorde-kide izango zirenak. Alde batetik universidades y universidades e yo es cierto, es decir, nosotros que reconocer lo sucedido. Por otro país, el país con un Valor está abocado encargó tocó ser bestetik Eraberean entre IVAP como se ha dicho aquí toca posición de estos hechos el decreto consiste en estos 12 de calidad. Eta Batzordeak aztertu eta eztabaidatu beharko tope proposamenak egiteko Uzei Terminologia eta antzeko ezer aportatzen biek ez. Moda motela benetan motela eta ondo atera hasierako aldia asko eta asko baitzegoen finkatzeko eta honen iturri datetan zegokion hori oso motel izaten hasi da oso motela eta geldoa hala ere, erroak sendotu ala samurtzea. Bost ospatzen bidea eta elkarlan horri esker dagoeneko 6642 eredu judizialak izurri dira arte eta ez da hori batzorde denok lorpen bakarra egindako lanak izango aitorpenik Euskararen Aholku Batzordeko Terminologia Batzordeak solaskidetzat hartzen baitu zuzenbideko terminologiaz Batzordearen iritziak entzun ez. Baina Batzordeari bide berri bat ireki zaio Auzia Euskaraz bitan eskutik izan ere 2013an sortutako ekimen horren helburua epaitegietako prozesuetako kasu guztietan euskararen erabilera ziurtatu ahal izatea da. Hori lortzeko urrats egokienak zehaztearren guztiz are arlo guztietako eragileekin hainbat eta hainbat bilera egin ondoren gehienetan berebiziko beharrizan bat jarri da agerian profesionalentzat ezinbestekoa da hiztegi hauen iturri diren Estatuko Lege Nagusian isurpen eguneratua eta adostua izatea esku artean eta ofiziala jakina. Zergatik ordu arte legeak itzultzeko bidez zenbait forudun ditu eman bazituen ere ez dira gutxi erabilitako sistemak ekarri dituen eragozpenak unibertsitate bakoitzak bere multzo banaiz itzultzeko ardura izan zuen eta langintza horretan jardun dutenen arteko inolako koordinazio protokolorik eskari bat ezarri gabe. Halabeharrez zeinek bere bidea hautatu dute lege Legean Jasotako terminologia eta preso ekipatzeko. Horrek baina erabaki desberdinak ekarri ditu kontzeptu berberak izendatzeko, hor ala ez. Legean Auzia Euskaraz Riorekin batera estrategikotzat jo zen Prozedura Zibilaren Legea eta horren ezarpenari ekitea eta hizkuntzaren eta zehazten diren aldetik bertsio eguneratzea osatzearren azken finean profesional batek prozedura zibila jo behar baldin badugu, demanda bat eska zikintzeko errekurtsoak eskaerak egiteko nahi duena da Prozedura Zibilaren euskarazko bertsioa eguneratu bat eta fidagarri bat bait erakustera kate bizitzetan izan da lanaren eskaera maila ez da txikia da aurrekoaren aldean, itzulpen hor bezala lege-testuen itzulpenak jatorrizkoa interpretatzea Arrietak, baina errealitate hori ezin da jatorrizkotik aldendu ziurtasun eta segurtasun juridikoa bermatzeaz gain itzulitako testuak jatorrizkoaren mezu berbera eman behar baitu, ñabardura guztiak gordez eta anbiguotasunik izanez gero horiek ere galdu gabe eta jakina berririk erantsi. Beraz behintzat ez zen lan zaila eta beta espezializatua da. Lege horrek mota baten zutela. Beraz, horixe da duela 20 urte sortutako Etika Batzordeak esku artean duen lana, gaur egun duen lana ere ikuspegi desberdinak topaleku eta eztabaidagune izanik adostasuna oinarri berri bat neurri lanerako tresna normalizatuko osatzea euskera guztietan estazioaren arloan ziurtasunez eta segurtasunez erabili ez. Eskerrik asko. Eskerrik asko Xabier eta azkeneko hiztegira iritsi gara elektronika eta mikroETEen elektronikak hiztegia dugu gai hau oso garrantzitsua da eta erabilera garrantzitsua duena irakaskuntzan bai, lanbide-heziketa. Noski, ez LANBIDE bakarrik baita Unibertsitatean ere eta baita oro har lan munduan ere. La Mesa Kepa Altube dada la Adegi. También celebra co EEN. Ikasmaterialak euskaraz sortzen lanean ari den elkartearen kudeatzailea eta berari emango diot ba egun on guztioi. Bueno esan beharra dago, lehenengo eta behin hiztegi honetan ere parte hartu dutenei Josu beharra ko zigorren txarra eta laster mendeari aspalditik aspalditik ibilbide zela terminologia hau lantzen, eta LANBIDE Heziketako irakasleak izan da gure material gintzan, euskerazko material egintzan oso adituak dira eta ekarpen handia egiten dute orduan, aitortza bat irakasle hauei euren landa. Goraipatzekoa da eta bai eta beharrezkoa da Patxi esan den moduan beharrezkoa da hiztegi hau LANBIDE heziketan eta beharrezkoa da une desio herrian ere badira 200 irakaslek igoera lanean ari naizenak euskeraz gaur egun eta bi milioiak ikasletik gora. Mismo sin Lanbide sigue tan Eta beste millonarias y calidad universidades con ETA y casi hauek Portero útero en presentada de contenida en prestará gutxi gorabehera e. 1000 ikasle joaten dira eta kritikak egitera, enpresetara eta euskeraz B ereduan da ari diren ikasleak dira eta haurren bat baliagarriak izaten dira euskeraz euskaratzeko enpresa ere eta lantokia ere euskeraz kosta hiztegi hau lagungarria kareharrizkoa beharrezkoa da ba LANBIDE heziketan euskaraz ikasteko ere bai lan egiteko eta bide batez Belandia Heziketa eta mundu ez geratzeko eta euskalduntzeko bai. Azkenean euskera ze bizitzeko terminologia honek eta gero eta terminologia gehiago dago arlo honetan berria dielako arlo berria da eta ingelesetik eta datozen terminologia berria da ez irakasleak eskatzen digute aldean eta bizkorren euskeraz e a e kanpotik datorren terminologia hori lan guztia jartzen gara eta horrelako hiztegien bitartez saiatzen gara bi normalizatzen. Hau. Bueno izerdi etiko hau da, azken finean, ikasleen erabili behar dena eta lantokian eta ondoren sortuko diren materialak ere oinarritzat hartuko dute ekar Norvegia uzta. Lanbide se quedan es que de normas asiduidad va va clave Argazki. Argazki de edo zuntz oso ongi koa bat euskera teknikoa da ez da banda zabaleko eta emakida zirkularreko kableen botoetatik abiatzeko, aldi berean datu ahots Estavillo seinale ugari euskeraz transmititzeko bide izateko balio dute hain uda eredu bat da nola erabiltzen dagoenez hizkuntza erabiltzen dauen en elektronika eta Mikroelektronika ko irakasleak ezta osagai hauek guztiak batuz lanbide-heziketa eta lan dut lantokia ez dugu ba euskal dugu ba bai, erdiko hegoaldea haren inguruan ezarritako die elektrikoa bion inguruan, ba bildutako beste edo alde zentro kide bat eta kanpo estaldura babesleak osagaia kontutan hartuta, kable bidezko telebistaz gain banda zabalaren bidezko transmisioa euskera ez egin dezakegu baita azken finean hiztegi hauek elkarlanean egindako hiztegia da adostasun bat daukatenek, hiztegia da guk hiztegi honekin ere egiten duguna da jakin bai puntu ziren duen eta digitalki ipini gure hiztegi teknikoaren bai 22 familia baitugu eta hau familia bat da bai. Orduan ere. Nik uste dut bere aspalditik aritu zaren eta aritu garen elkarlanean honetan ba fruituak ematen ari zela aldi Galega fruituak urtetan gordetzen daude eta eta aurrerantzean ere horrela lan egin beharko dugu ba gure terminologia ba euskaratzeko guztiz euskerazko Eskerrik asko. Eskerrik asko Kepa eta bueno ba ia bukaerara iritsi gara. Berriro eman dizkion guztiei eskerrak emateaz edo hori berresteaz gain. Bakarrik honako izatez amaitu, nahi nuke, gaur planak eta egiten direnean ez denok ohituta gaude aspertu samar epai egia esan ba adierazleak eta indikadoreak eta ez gaudela manejatzen adierazlerik gabeko planik ez dago. Adierazleak ikusi behar da baten aurka betetzen direla eta Euskaren Agenda Estrategikoa den betetze-maila oso oso oso altua edo esatera ere zaila lotsa ematen dit hain altua izanik, hain altua izan bere aldetik bat ematera, oso altua. Eta hiztegi teknologiko hauen kasuan ere adierazle hori indikadore bete dugu euskara albo Batzordeko Terminologia Batzordeak bere indikadore hau bete duen bezala, teknologia Batzordeak bere teknologia plana baitauka eta bere egin du adierazle hori. Baina guretzako inportanteena orain esatera noana. Hau guzti, hau bitarteko bat besterik ez da. Eta helburua ez dira hiztegiak helburua euskararen erabilera erabilerarako bitarteko batzuk tresna batzuk. Besterik ez dira oso inportanteak, baina erabilera areagotzeko tresnak eta ikuskizun daukagun indikadoreak hori da erabileraren indikadore erabileran aurrera egiten badugu alegia hiztegi hauek erabiliak izaten baldin badira. Hiztegi hauek arrakastatsuak izango dira eta Primerakoa izango erabileran aurrera egiten ez baldin bada hiztegi hauen arrakasta duda mugako ardoa alaba izango da nahiz eta teknikoki oso onak izan eta gainera hemen batzuk eta besteek azpimarratu duten baldintzak betetzen dutenak izan adostasuna. Alegia, sektore horietan lanean dihardutenen bat-etortzea ados jartzea edo horiek finkatzerakoan, baina dema benetako dema erabileran dago hauek erabili ahal izatea eta aplikatu txiki bat ere onartuko didazue ezta ezer gertatzen hemen gomendatzen diren termino hauetakoren bat erabiltzen ez baldin bada baldin eta termino horren ordez beste bat erabiltzen balioa zerbait txarrak gertatzen da. Ez hemengoak ez bestelakorik erabiltzekoa. Hau guzti hau da erabiltzen laguntzeko ondo landutako sakon egindako lan batetik datorren gomendio zerrenda bat, baina indikadore gaua erabiliko den edo ez. Eta erabiltzerakoan ni seguru nago erabili baldin bada hau erabiliko dena nagusiki kasuren batean edo bestean ez dela erabiltzen. Ez dut beste termino bateko eskatzen badu. Beraz, hau ere jakin behar dugu erabiltzaileok hiztunok arlo batean eta bestean lanean dihardugu euskaldunok orain gurea dela txanda eskura dugun tresna horiek erabiltzekoa gurea dela txanda euskerari bizitasun hori ematekoa hori. Besterik ez gure aldetik inork galderaren bat egin nahi baldin baduzue, mahaikide den edonori bere arloko zerbaiti buruz beste zerbaiti buruz duen esan eta ez dirudi ez zehaztasun handiz hitz egin dugu teknologiaz ari garenez eta gauzak garbi geratu direnez honetan horretan utziko dugu eskerrik asko benetan denoi. Ez.350 Ez.
Oraindik ez dago iruzkinik
  • Zerbait esan nahi duzu?… iruzkindu bideo hau
Ekitaldiko kargudunak
(X legealdia 2012 - 2016)