Zeinu hizkuntzaren eguna
qrcode

Europako Parlamentuak Desgaitasunaren Europako Txartelari eta desgaitasuna duten pertsonentzako aparkatzeko txartelari buruzko zuzentaraua onartu du, eta Europar Batasuneko Kontseiluak onartu beharko du

2024-04-25
  • Euskadik beste eskualde batzuekin batera parte hartu du horiek definitzen eta kudeatzen
  • Emakumeenganako indarkeriaren aurkako borrokari buruzko zuzentarauari ere oniritzia eman dio

Strasbourg/Vitoria-Gasteiz, 2024 04 26

Europako Parlamentuak, ekainaren 9ko hauteskundeak baino lehen Estrasburgon egindako azken osoko bilkuran, Europar Batasunean Desgaitasunaren Txartela sortzeko zuzentaraua onartu du, desgaitasunen bat duten pertsonek lehentasunezko baldintza berdinak izan ditzaten, hala nola, sarrera-tasa mugatuak edo nuluak, lehentasunezko sarbidea eta erreserbatutako aparkalekuetarako sarbidea.  

Desgaitasunaren Europako Txartelak eta desgaitasuna duten pertsonentzako Aparkatzeko Europako Txartelak Estatuko txartelen titularren baldintza gehienak erabiltzeko aukera emango diete titularrei, bai eta horien laguntzaileei eta laguntzako animaliei ere.  

Arau berriak iraupen laburreko egonaldiei eta Erasmus+ bezalako mugikortasun-programa baterako beste estatu kide batera lekualdatzen diren desgaitasun-txartelen titularrei bakarrik aplikatuko zaizkie.

Aste honetan (2024ko apirilaren 22tik 25era), Europako Parlamentuaren azken osoko bilkura egin da Estrasburgon, ekaineko Europako hauteskundeei begira desegin aurretik. Interes sozialeko hainbat lege onartu dira, eta EBko Kontseiluak onartu beharko ditu formalki, Europar Batasunaren Aldizkari Ofizialean (EBAO) argitaratu aurretik. Arau berriak EBAOn argitaratu eta handik hogei egunera jarriko dira indarrean.  

Orain, Parlamentuak onartu ondoren, hurrengo urratsa da EBko Kontseiluak Zuzentaraua formalki onartzea. Gero, EBAOn argitaratuko da, eta 20 egunera jarriko da indarrean. Hori datozen asteetan gertatuko da. Une horretatik aurrera, estatuek hogeita hamar hilabete dituzte beren ordenamendu juridikoan beharrezkoak diren xedapenak onartu eta argitaratzeko, araudian ezarritakoa lortzeko (Zuzentarauaren transposizioa), eta berrogeita bi hilabete xedapen horiek aplikatzeko.

Desgaitasunaren Europako Txartela formatu fisikoan emango da, eta, eskuragarri dagoenean, formatu digitalean. Doakoa izango da, baita berritzea ere. Horren gainean eskumena duten estatuek eta estatuz azpiko gobernuek erabakiko dute galdu edo hondatuz gero kobratu ala ez. Desgaitasuna duten pertsonentzako Aparkatzeko Europako Txartela ere formatu fisikoan emango da.

Estatuek eta herrialdeek txartela emateko eta berritzeko administrazio-kostuak kobratu ahal izango dituzte. Txartelak ingelesez eta txartela ematen duen estatu kideko hizkuntzan edo hizkuntzetan emango dira. Zuzentarauak EBko herrialdeei eta Batzordeari eskatzen die txartelak ezagutzera emateko, bereziki Europako webgune zentralizatu bat sortuz. Webgune hori estatuko eta estatuz azpiko webguneei lotuta egongo da, eta txartelak nola lortu, erabili eta berritu jakiteko eta lehentasunezko baldintzei buruzko informazioa emango da bertan.

Zuzentarauak ez du eraginik desgaitasun-egoera ebaluatzeko eta aitortzeko baldintzak edo desgaitasun bat oinarri hartuta zerbitzu espezifikoak jasotzeko eskubidea zehazteko estatu kideen eskumenean, ez eta desgaitasuna duten pertsonei aparkatzeko baldintzak eta erraztasunak izateko eskubidea ematekoan ere. Ez dio eragiten estatu kideek, estatu, eskualde edo toki mailan, desgaitasun-ziurtagiri bat, desgaitasun-txartel bat edo desgaitasuna duten pertsonentzako beste agiri ofizial bat emateko (edo desgaitasun batean oinarrituta zerbitzu espezifikoak izateko eskubideari buruzko erabakiak hartzeko) duten eskumenari ere.

 

Emakumeenganako indarkeriaren aurkako borrokari buruzko zuzentaraua

Emakumeenganako indarkeriaren aurkako borrokari buruzko zuzentarau bat ere onartu du Estrasburgoko Parlamentuak, eta ziber indarkeriaren aurkako lege zorrotzagoak, biktimentzat arreta hobea eta bortxaketak prebenitzeko neurriak eskatzen ditu. Era berean, emakumeen mutilazio genitala eta ezkontza behartua debekatzen ditu, eta orientazio espezifikoak ezartzen ditu linean egindako delituetarako, informazio pribatua zabaltzea eta exhibizionismo zibernetikoa barne direla.

Era berean, araudiak inguruabar astungarrien zerrenda zehatzago bat ere jasotzen du zigor zorrotzagoak dakartzaten delituentzat, horien artean daude figura publikoen, kazetarien edo giza eskubideen defendatzaileen aurka egindako krimenak. Jaso diren beste delitu batzuk dira biktimak zigortzeko asmoa beren generoagatik, sexu-orientazioagatik, azal-koloreagatik, erlijioagatik, jatorri sozialagatik edo uste politikoengatik, bai eta pertsona baten «ohorea» zaintzeko edo leheneratzeko ere.

Zuzentarauak lehentasuna ematen die biktimen segurtasunari eta ongizateari, bizitoki babestuetarako sarbidea barne dela. Ezartzen du osasun-arretak irisgarria izan behar duela, sexu- eta ugalketa-osasuneko zerbitzuak alde batera utzi gabe. Estatu kideetako agintariek betebehar zorrotzagoak izango dituzte txostenak egiteko eta frogak biltzeko. Era berean, herritarrak sentsibilizatu beharko dituzte, baimenik gabe sexu-harremanak izatea delitutzat hartzearen inguruan. Estatu kideek hiru urte izango dituzte xedapenak aplikatzeko.

Zuzentarauak ez du jasotzen baimenean oinarritutako bortxaketaren definizio bat, hau da, Europa mailan bortxaketatzat hartzea baimen espliziturik gabeko sexu-harremana. Horren arrazoia da Frantziak eta Alemaniak ezezkoa eman diotela, EBk ez duelako eskumen juridikorik gai horretan, herrialde bakoitzeko zigor-zuzenbideari baitagokio. Bestalde, araudiak adierazten du estatu kideek zainduko dutela politikak maila zentralean koordinatuta daudela, eta, hala dagokionean, baita eskualde- eta toki-mailan ere, estatu kide bakoitzeko eskumen-banaketaren arabera.

 

Gizakien salerosketaren prebentzioari eta horren aurkako borrokari buruzko zuzentarauaren aldaketa

Gizakien salerosketaren prebentzioari eta horren aurkako borrokari eta biktimen babesari buruzko 2011/36/EB Zuzentaraua aldatuta, Europako Parlamentuak zabaldu egin ditu gizakien salerosketari aurre egiteko eta delitu horren biktimei ematen zaien laguntza hobetzeko indarrean dauden neurriak.  

Aldaketa horren bidez, Europako ekintza lan- eta sexu-esplotaziotik haratago hedatu nahi da, eta, horretarako, EBn delitutzat hartuko dira nahitaezko ezkontza, legez kanpoko adopzioa eta emakumeak esplotatzea alokairuko sabel gisa erabiltzeko. Beste aldaketa batek aurreikusten du erakundeetan dauden eta talde kriminalek delitu-jarduerak egiteko errekrutatzen dituzten haurrak kalteberatzat hartuko direla.

Europako legeriak, halaber, indartu egiten du gizakien salerosketaren aurkako borrokaren arloko agintarien eta asiloa kudeatzeko arduradunen arteko koordinazioa, nazioarteko babesa behar duten gizakien salerosketaren biktimek laguntza egokia jaso dezaten eta haien asilorako eskubidea berma dadin; kriminalizatu egiten du gizakien salerosketaren biktima batek eskainitako zerbitzuak erabiltzea, erabiltzaileak biktima esplotatu egiten dela dakienean, esplotazioa sustatzen duen eskaria murrizteko; zigorrak ezartzen ditu gizakien salerosketako delituengatik kondenatutako enpresentzat, adibidez, lehiaketa eta laguntza publikoetatik kanpora utziz; fiskalei aukera ematen die biktimak ez epaitzeko, egin behar izan dituzten delitu-ekintzengatik, eta bermatzen du biktimek laguntza jasoko dutela ikerketekin laguntzen duten edo ez alde batera utzita; babestu egiten ditu desgaitasuna duten pertsonen eskubideak, eta laguntza egokia bermatzen die, inoren kargura ez dauden adingabeentzako tutoreak edo ordezkariak izendatzea barne; eta aukera ematen die epaileei, epaiak ematerakoan, sexu-edukia duten irudiak edo bideoak zabaltzea inguruabar astungarritzat hartzeko. Estatu kideek bi urte izango dituzte xedapenak aplikatzeko.

Oraindik ez dago iruzkinik
Iruzkinak itxita daude dokumentu honetan
Ekitaldiko kargudunak