Bermeoko merkataritza-portuak eguneratu egin du “ISPS-International Ship and Port Facility Security” Segurtasun Plana

• 2001eko irailaren 11ko atentatuen ondorioz, Nazioarteko Itsas Erakundeak prebentzio-kode hori garatzen dihardu
• Baiona, Bilbo, Pasaia eta Santander, Europako portu hurbilak protokolo berarekin

VG 2025 08 13

Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Sailak Bermeoko portuko ISPS-International Ship and Port Facility Security Segurtasun Plana eguneratuko du egunotan, eta, ondoren, Garraio eta Mugikortasun Jasangarriko Ministeriora bidaliko du, behin betiko onartzeko.

Segurtasun Plana-ISPS portu-instalazioak eta itsasontziak babesteko diseinatutako estrategia da. 2001eko irailaren 11ko atentatuen ondorioz, Nazioarteko Itsas Erakundeak protokolo horiek garatzera eta eguneratzera behartzen du, portu-azpiegiturek izan ditzaketen mehatxuei eraginkortasunez aurre hartzeko eta erantzuteko.

Eusko Jaurlaritzako Elikadura, Landa Garapen, Nekazaritza eta Arrantza Saileko Portuen zuzendari Koldo Goitiak zehaztu duenez, “Bermeoko merkataritza-portuak, Eusko Jaurlaritzak kudeatzen duenak, Pasaia eta Bilbo zuzenean estatuaren mende baitaude eremu horretan, bost zama-kai ditu, gehienez 125 metroko luzera eta 6 metroko sakonera dutenak, eta urtean 90 ontzi inguruko trafikoa du, jatorria edo helmuga Europar Batasunean eta Mediterraneoko herrialdeetan dutenak.

Garraiatutako material nagusiak siderurgikoak dira oro har, sulfatoa, egurra, papera, aluminioa, etab. Bermeon bi kontsignatario daude, Marbeco SA eta Erhardt Bermeo, eta berrogei pertsonari ematen diete zuzeneko lana.

Bilboko eta Pasaiako portuetan ahalik eta gehien ahalegintzen dira segurtasun-estandar altuak bermatzen, bai lanari eta industriari dagokienez, bai arrisku teknologikoei eta salgai arriskutsuen manipulazioari dagokienez, baita babesari dagokionez ere, Ontziak eta Portu Instalazioak Babesteko Nazioarteko Kodea (PBIP) sartu izanari esker.

Horretarako, itsas kutsaduraren simulakroak, arreta medikoa eguneko 24 orduetan, urteko 365 egunetan, kalitatea, prebentzioa eta ingurumena kudeatzeko sistema integratua, autobabeserako planak, arriskuen analisi kuantitatiboa, hidrokarburoek itsasoa ustekabean kutsatzea prebenitzeko kontingentzia-plana eta larrialdiak kontrolatzeko zentroak garatzen dira, beharrezko giza baliabideekin eta baliabide tekniko aurreratuekin.

Segurtasunari dagokionez, Bilboko Portu Agintaritzak, Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailarekin lankidetzan, Segurtasun Sistema Integratu bat du, portua erabiltzen dutenen segurtasun-beharrei bizkor eta eraginkortasunez erantzuteko.

Europako portu atlantikoak

Era berean, Baionako Portuko Sozietateak (Lapurdi) ustiatutako portuko emakida ere hainbat erregelamenduren mende dago, eta horien artean garrantzitsuenak dira ustiapen-erregelamendua, salgai arriskutsuak garraiatzeko eta mantentzeko tokiko erregelamendua, Garraio Kodean jasotako Portuko Poliziaren erregelamendu orokorra, Portuko Poliziaren erregelamendu partikularra, ISPS erregelamendua eta erabiltzaileei dagozkien prebentzio-planeko segurtasun-arauak.

ISPSk sarbideak kontrolatzeko, zaintzeko, komunikatzeko eta gertakarien aurrean erantzuteko neurriak ezartzen ditu. Portuko langileen rolak eta erantzukizunak, larrialdi-protokoloak eta agintari eskudunekiko koordinazioa biltzen ditu. Nahitaez ezarri behar da nazioarteko portuetan, IMOren ISPS kodearen arabera. ISPS planaren helburu nagusia itsasoko eta portuko segurtasuna bermatzea da.

Nazioarteko kodea

2004ko uztailaren 1ean indarrean jarri ondoren, SOLAS hitzarmenaren XI-2 kapituluaren arabera, Ontziak eta Portu Instalazioak Babesteko Nazioarteko Kodeak nazioarteko itsas garraiorako babes-araubide integral eta nahitaezko baten oinarriak ezarri ditu.

Kodea bi ataletan banatzen da: A nahitaezko atala da, eta gobernuek, portu-agintaritzek eta SOLAS hitzarmena sinatu duten ontzi-konpainiek kodea betetzeko bete behar dituzten itsas eta portu-babeseko betekizun zehatzak deskribatzen ditu. A zatiko xedapenetan ezarritako baldintzak eta betebeharrak betetzeko moduari buruzko gomendiozko jarraibideak ematen ditu B-k.

Helburuak

Nazioarteko esparru bat ezartzea, gobernuen, gobernu-erakundeen, toki-administrazioen eta ontzi- eta portu-sektoreen arteko lankidetza sustatzeko, nazioarteko merkataritzarako erabiltzen diren ontzien edo portu-instalazioen segurtasunerako mehatxu posibleak ebaluatu eta hautemateko, mehatxu horien aurka babesteko prebentzio-neurriak ezartze aldera;

Portuetan eta itsasontzietan, nazio-mailan, eskualde-mailan eta nazioartean, itsas babesean inplikatutako alderdi guztien funtzioak eta erantzukizunak zehaztea;

Itsas babesarekin lotutako informazioa azkar eta eraginkortasunez biltzen eta trukatzen dela bermatzea, estatuan, eskualdean eta nazioartean;

Ontzien eta portuen babesa ebaluatzeko metodologia bat ematea, itsasontzi, konpainia eta portu-instalazioetarako babes-plan eta -prozeduren garapena errazteko, horiek ontzien edo portuen babes-maila desberdinei erantzuteko erabili behar baitira; eta

Ontzien barruan eta portuetan itsas babeserako neurriak, egokiak eta proportzionatuak, aplikatzen direla bermatzea. Aipatutako helburuak lortzeko, SOLAS hitzarmenaren gobernu kontratatzaileak, portu-agintaritzak eta ontzi-konpainiak behartuta daude, kodearen arabera, ontzi, portu-instalazio eta ontzi-konpainia bakoitzean ofizial eta babes-langile egokiak izendatzera.

Babeseko ofizial horiek —Portuko Instalazioa Babesteko Ofiziala, Ontzia Babesteko Ofiziala eta Konpainia Babesteko Ofiziala— segurtasunaren aurkako balizko edozein mehatxu kudeatzeko aukera emango duten babes-plan eraginkorrak ebaluatu, prestatu eta ezartzeko erantzukizuna dute. IMOk laguntza eman diezaieke kodea ezartzeko laguntza behar duten estatu kideei, tailer nazionalen eta eskualdekoen, mintegien, beharrak ebaluatzeko misioen eta abarren bidez.

Itsas Babeserako Gida

Itsas Babeserako Gidaren eta Kodearen 2012ko edizioa argitaratu zenetik —SOLAS hitzarmeneko Gobernu Kontratatzaileei, portu-instalazioetako langileei eta, oro har, itsas garraioaren sektoreari laguntzeko— IMOk, Erakundearen Lankidetza Teknikoko Programa Integratuaren (PICT) parte den itsas babeserako programa global baten bidez, lankidetza teknikoko proiektu eta jarduera integralak garatu eta inplementatzen ditu mundu osoan.

Bere helburu nagusia da itsas babeserako IMOren neurrietan jasotako xedapenak ezartzen, egiaztatzen, betetzen eta gauzatzen laguntzea, PBIP kodea eta SOLAS hitzarmenaren XI-2 kapitulua, pirateriaren aurka borrokatzeko ekimenak, SUA hitzarmena eta Irismen Luzeko Identifikazio eta Jarraipen Sistema (LRIT) barne.

Inplementazioa

Europak Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2004ko martxoaren 31ko 725/2004 (EE) Nazioarteko Erregelamendua aldarrikatu du, ontzien eta portu-instalazioen babesa hobetzeari buruzkoa. Erresuma Batuak Ontziak eta Portu Instalazioak Babesteko 2004ko Erregelamendua aldarrikatu du (2004ko S.I.1495), eta 725/2004 EBko Erregelamendua Erresuma Batuko legedian txertatu du.

Estatu Batuek erregelamenduak eman dituzte Itsas Garraioaren Segurtasunari buruzko 2002ko Legearen xedapenak ezartzeko eta araudi nazionala SOLAS hitzarmenaren eta kodearen itsas segurtasuneko arauekin bateratzeko. Erregelamendu horiek Erregelamendu Federalen Kodearen 33. tituluan daude jasota, itsasontzien segurtasun-arauekin, Estatu Batuetako uretan dauden atzerriko ontziei aplikatu beharreko xedapen batzuk barne.

“ISPS kodeak eragin nabarmena du logistikaren eta itsas garraioaren industrian; segurtasun-praktikak birdefinitu eta enpresek beren operazioak kudeatzeko duten moduan eragiten du. Ezarri zenetik, ISPSk itsas ingurune seguruagoa eta babestuagoa lortzen lagundu du. ISPS ezartzeko, etengabe egokitu behar da. Kodearen eguneratzeekin eta aldaketekin egunean egoteak etengabeko ahalegina eta moldakortasuna eskatzen du, ontzi-enpresen, erakundeen eta portuen kudeatzaileen aldetik”, zehaztu du Goitiak.