D 'Anjou sailburuak euskal erakundeen autogobernu ekonomiko, fiskal eta finantzarioaren defentsa gisa EIBMn lortutako azken akordioak balioetsi ditu
Noël d'Anjou Ogasun eta Finantzetako sailburuak agerraldia egin du gaur Eusko Legebiltzarreko Ogasun eta Aurrekontu Batzordean, Ekonomia Itunaren Batzorde Mistoak (EIBM) apirilaren 10ean egindako azken bileran hartutako erabakien berri emateko. Joan den urteko azaroaren 13an egin zen Batzordeak euskal erakundeek Estatuko Administrazioarekin egiten duten laugarren bilera da hau.
Lau bilera hauetan 34 akordio lortu dira, guztira, euskal erakundeen autogobernu ekonomiko, fiskal eta finantzarioaren defentsarekin eta indartzearekin zerikusia duten era askotako gaietan.
Iñaki Alonso Ogasuneko sailburuordearekin eta Mikel Erkoreka eta Iñigo Barandica zuzendariekin batera, d'Anjouk Legebiltzarrean azaldu ditu Ogasun Ministerioan egindako azken EIBMn hartutako erabakiak, eta horietako bakoitza aztertu du.
- Foru-ogasunen ikusgarritasuna eta presentzia nazioartean.
"Apirilaren 10ean lortutako akordioak euskal ogasunek nazioartean duten zeregina indartzen du, 2024ko azaroaren 13an lortutakoa osatuz", adierazi du Ogasun eta Finantzetako sailburuak; izan ere, bere ustez, itun horrek informazio-truke automatikoetan duten ikusgarritasuna eta parte-hartzea zabaldu egiten du, bai eta aldebiko eta alde anitzeko baloraziorako aurretiazko akordioen kudeaketa ere.
"Gainera, foru-aldundiek EBko gobernantza fiskalean lotura-zerbitzu gisa jarduteko oinarriak ezartzen ditu. Horrek guztiak euskal zergadunen segurtasun juridikoari eta nazioarteko testuinguruan gure foru-ogasunen aitorpenari laguntzen die", azpimarratu du.
- Autonomiaren Aldeko eta Mendetasunari Arreta Eskaintzeko Sistema finantzatzea.
EAEko administrazioek Autonomiaren Aldeko eta Mendetasunari Arreta Eskaintzeko Sistemaren (AAMAES) kudeaketagatik IMSERSOri ziurtatzen dioten guztizkoaren % 50 finantzatuko du urtero Estatuak, "Ekonomia Itunaren ereduaren arabera ezarritako betebeharrak eta helburuak betetzeko helburuarekin", azaldu du d'Anjouk, gai horri buruz lortutako akordioa EIBMren barruan kokatzeko.
Akordioa pixkanaka aplikatuko da 2025. eta 2027. urteen artean, eta Estatuko Aurrekontu Orokorrak onartzen diren lehen ekitaldian aplikatzen hasiko da.
- Araubide erkideko Autonomía Erkidegoei kitaren finantza-neutraltasuna
Zerga eta Finantza Politikako Kontseiluaren 2025eko otsailaren 26ko Erabakia, Estatuak araubide erkideko autonomia-erkidegoen zorraren zati bat bere gain hartzeari buruzkoa, aplikatzeak ekar ditzakeen ondorioen neutraltasun finantzarioa bermatzea lortu da.
"Beraz, nahiz eta zorra kentzeak ez duen eraginik izango kupoa zehazteko metodologia berritzen ez den bitartean, akordio honen bidez aurrea hartzen diogu hurrengo aldian eraginik ez izateko", jakinarazi die Noël d'Anjouk legebiltzarkideei.
- Euskadiren zorpetze-atalasea malgutzea.
Europako arau fiskalak malgutzeko prozesuaren ildotik, eta bizi dugun ziurgabetasun geopolitikoaren testuingurua kontuan hartuta, Euskadiren zorpetze-atalasea malgutzea erabaki da. Ekonomia Itunaren Batzorde Mistoak ekitaldi bakoitzerako adostutako finantza-iraunkortasunaren helburua % 15eraino gainditu ahal izango du.
Akordio horri dagokionez, d'Anjouk argitu du "Euskadiren finantza-ahalmena indartzeak ez duela esan nahi nahitaez erabili behar dugunik. Aukera ematen digu, lasaitasuna ematen digu, lehendakariak adierazi zuen bezala, aukera eta gaitasun hori izateko, bizitzen ari garen ziurgabetasun-garai hauetan behar ditugun tresna guztiak izateko ".
Balantze gisa, Ogasun eta Finantzetako sailburuak nabarmendu du lortutako akordioek "esan nahi dutela Eusko Jaurlaritzak behar bezala eta osorik bete dituela 143. konpromisoaren 2. ekimena eta 145. konpromisoaren 1., 3., 5. eta 6. ekimenak.
Agerraldiaren azken zatian, d'Anjouk nabarmendu du, eskerrak ematearekin batera, negoziazio-prozesu horien ezaugarri izan den sintonia ona, eta gogorarazi du "EIBMn lortutako akordioak egitate" bihurtzen ari direla; izan ere, joan den asteazkenean, apirilaren 30ean, Estatuko Aldizkari Ofizialean argitaratu zen Ekonomia Itunaren aldaketa, aurreko hiru Batzorde Mistoen akordioak gehituta, eta horrek, besteak beste, zerga berriak hitzartzea dakar foru-ogasunentzat.
