Vídeos Educación, Política Lingüística y Cultura Itunes
(*) Este servicio de subtitulación se genera de forma automatizada con una versión de software en pruebas. Disculpen los errores.

El Gobierno Vasco presenta ocho diccionarios terminológicos nuevos para promover y reforzar el uso del euskera

21 de noviembre de 2016
Transcripción
Hemen ikusten ditut eta hor dago nola ez,Euskararen Aholku
Batzordeko TerminologiaBatzordeko kideen lana, ordu asko sartu
ditu jende askok benetan emaitzahau iizateko eta espreski aitortu eta
eskertu nahi dut egin den lanhori. Orain hitza emango diot
Blanca Gomez de Segurari berada esan bezala, Araban dagoen Euskal
Buztingintzako Museoko arduraduna, etabuztigintza, zeramika jarduera
tradizionalak dira gurean, jarduerahoriek transmititzea berezko kultur
balio inportantea du, baina horitransmititzearekin jarduera horretan sortu
den terminologia transmititzea eretaldeak beharrezko tresna seguraski
jarduera bera ere transmititzeko.Badugu, beraz
hiztegi terminologiko bat arlo horretanere, zeramika hiztegia eta berari,
Blancari pasako diot hitza.
Nire lagun batek dio kaoseanakatsik ez da.
Hiztegi honek zeramika hitzak ondoerabiltzen lagunduko digu; bigarra, pitxarra.
Lusuil, gurpil, txungila, zuhilaeta katiluek, eta itxulapikoa baita.
Batetik, honetako hitzak gurariei erabiltzenziren gure etxeetan baina ontziak
erabiltzeari utzi genionean terminoakahaztu edo nahastu egin ziren.
Bestetik, buztingile eta teilagileek bereeguneroko lanean serio izaten hitzak, ia
ez dira iritsi gure garaira.Bizkotxoa, arrail, karepiko
matoiak, tiradera, errazketa. Ofizioakgaltzen doaz eta erreferentziarik gabe
geratzen gara.
Nik ezagutu nuen Arabako Basque Buztingileak:José Ortiz de Zárate Nicolas Agirrrebeitia eta
Federico Garmendia. Haiekin lan egin nueneta baita ofizioa ikasi ere,
baina laneko hitzak gaztelaniazerabiltzen ziren, euskerarik ez zekitelako.
Beraz, hiztegi hau gauzatzea erronka bat izan daguztiontzat. Galtzeko arriskuan zeuden
hitzak berreskuratu eta behar zirentermino berriak sortu edo adostu
baikenituen. Hasiera 2012 eta 2013bitartean izan zen. Taldean
aritu ginen linguistak, Belebengo
etxe arkeologikoa, Ane MirenMujika arte ederreko
zeramika irakaslea eta Zeramikaeta Buztina museoaren zuzendaria, ni neu.
Taldeak eratu ondoren egin behar izan genuenlehenengo lana izan zen ados jartzea
nola izena eman gauzei.
Urte askotan zehar bakoitzak berebeharrak konpontzen zituen ahal zen bezela
eta nahasketa izugarria zegoen.
Beraz, hiztegi honetan diziplinaanitzeko taldea akordioetara iristea
lortu da eta jakintza linguistikoalanbidea eta jakintza zientifikoa ados
jarri dugu. Orain badugu eskolan,unibertsitatean, arkeologian, sukaldaritzan
eta buztingintzan erabiltzeko hiztegi bateratua.Hurrengo erronka erabiltzea izango
da. Lehenbailehen bere irudia jarri behardiogu jaso dugun hitz bakoitzari.
Alkondara eta jertsea gauza bera ez denbezela, katilua eta kikara ez dira
berdinak eta nola jakin?
Uste dut
lana ez dela hemen bukatzen. Orain hitzamarraztea eta iruditzea tokatzen zait.
Eskerrik asko hain beharrezko den hiztegihonegatik. Eskerrik asko Blanca
zure hitzengatik eta orain beste arlobatera pasako gara zeharo
diferentea, Herri Administrazioak etaJaurlaritzako Justizia Sailaren
ordezkaria dugu beraz, Xabier Balerdi.Eskarmentu eta ez dakit zenbat
gauza asko dituena, hain zuzen ere. Arlohonetan urteak daramatzalako lanean.
Hiru hiztegi ditugu arlo honetakoak,oraingoan erregistro zibilarena,
prozedura zibilarena eta zigor arloaedo espetxearena.
Gaur aurkezten diren hiztegiterminologiko hauek,
Patxik aipatu dituenak, urteluzetako lan baten ondorio dira eta
dataren bat jarri beharko banu, 1996.urteko apirila hartu genezake
abiapuntutzat. Orduntxe sortu zenJustizia Saileko Euskara Batzordea dei
genezaiokena eta ezen ingurumari ederretan sortu,herritarrekiko idatzizko harremanetan
euskararen erabilerasustatu beharra zegoen. Eta horretarako
ezinbestekotzat jotzen.
epaitegietan, erabiltzen zirenidazki ereduak euskaratzea
lehenago epaitegietan idazki eredu guztiakzuek etxea jasotzen zenituzten zitazio guztiak
leheneago gaztelera huts hutsean zeuden.Orduan, duela 20 urte,
aurten 20 urte bete dira,sortu zen euskara batzorde hori
zuzendaritzaren aginduz,eta eginkizun bakarrarekin.
Idazki eredu guzti horiekeuskarara itzultzea.
Eta ez dela bakarra izan da alde batetikmilaka-milaka eredu desberdin erabiltzen
dira kritiketan epai lehen auzialdianestortsioan lan arloan eta bestalde
euskarak orduan urratu gabe zeukan,ordurarte epaitegietako idatzizko
komunikazio-bideak ere ez zion inolakozorte apur bat baldin bazuen ere
Hitzeman honako zehaztu konturatu batnon izatez izan bazen, hiri
epaitegietako idatzizko ereduakestandarizatzea eta normalizatzea.
Hortaz herrigintza zegoen apurra bildueta hor asko beraz basogintza eta
egiteko zuen lan eskerga era bateratuanegin beharko ez adostasuna oinarri eta
adostasuna da askotan entzungo ez denhitz bat eta bere atzetik eta zergatik
ez prestatu zer ez ezik orpoz erenormalizatuko bada bazen deiek. Orduan,
horretarako bilgune bat eratzea erabakizen gogoeta bat. Ez dut hori ikuspegi
desberdinak topaleku zuzenbidearen etahizkuntzaren uztarri izango zena eta
orduan, zintzo kasu honetanBatzorde-kide izango zirenak.
Alde batetik universidades yuniversidades e yo es cierto, es decir,
nosotros que reconocer lo sucedido. Porotro país, el país con un Valor está
abocado encargó tocó ser bestetikEraberean entre IVAP como se ha dicho
aquí toca posición de estos hechos eldecreto consiste en estos 12 de calidad.
Eta Batzordeak aztertu eta eztabaidatubeharko tope proposamenak egiteko Uzei
Terminologia eta antzeko ezer aportatzenbiek ez. Moda motela benetan motela eta
ondo atera hasierako aldia asko eta askobaitzegoen finkatzeko eta honen iturri
datetan zegokion hori oso motel izatenhasi da oso motela eta geldoa hala ere,
erroak sendotu ala samurtzea. Bostospatzen bidea eta elkarlan horri esker
dagoeneko 6642 eredu judizialak izurridira arte eta ez da hori batzorde denok
lorpen bakarra egindako lanak izangoaitorpenik Euskararen Aholku Batzordeko
Terminologia Batzordeak solaskidetzathartzen baitu zuzenbideko terminologiaz
Batzordearen iritziak entzun ez.
Baina Batzordeari bide berri bat irekizaio Auzia Euskaraz bitan eskutik izan
ere 2013an sortutako ekimen horrenhelburua epaitegietako prozesuetako kasu
guztietan euskararen erabilera ziurtatuahal izatea da. Hori lortzeko urrats
egokienak zehaztearren guztiz are arloguztietako eragileekin hainbat eta
hainbat bilera egin ondoren gehienetanberebiziko beharrizan bat jarri da
agerian profesionalentzat ezinbestekoada hiztegi hauen iturri diren Estatuko
Lege Nagusian isurpen eguneratua etaadostua izatea esku artean eta ofiziala
jakina. Zergatik ordu arte legeakitzultzeko bidez zenbait forudun ditu
eman bazituen ere ez dira gutxierabilitako sistemak ekarri dituen
eragozpenak unibertsitate bakoitzak beremultzo banaiz itzultzeko ardura izan
zuen eta langintza horretan jardundutenen arteko inolako koordinazio
protokolorik eskari bat ezarri gabe.Halabeharrez zeinek bere bidea hautatu
dute lege Legean Jasotako terminologiaeta preso ekipatzeko. Horrek baina
erabaki desberdinak ekarri ditukontzeptu berberak izendatzeko, hor ala
ez. Legean Auzia Euskaraz Riorekinbatera estrategikotzat jo zen Prozedura
Zibilaren Legea eta horren ezarpenariekitea eta hizkuntzaren eta zehazten
diren aldetik bertsio eguneratzeaosatzearren azken finean profesional
batek prozedura zibila jo behar baldinbadugu, demanda bat eska zikintzeko
errekurtsoak eskaerak egiteko nahi duenada Prozedura Zibilaren euskarazko
bertsioa eguneratu bat eta fidagarri batbait erakustera kate bizitzetan izan da
lanaren eskaera maila ez da txikia daaurrekoaren aldean, itzulpen hor bezala
lege-testuen itzulpenak jatorrizkoainterpretatzea Arrietak, baina
errealitate hori ezin da jatorrizkotikaldendu ziurtasun eta segurtasun
juridikoa bermatzeaz gain itzulitakotestuak jatorrizkoaren mezu berbera eman
behar baitu, ñabardura guztiak gordezeta anbiguotasunik izanez gero horiek
ere galdu gabe eta jakina berririkerantsi. Beraz behintzat ez zen lan
zaila eta beta espezializatua da. Legehorrek mota baten zutela.
Beraz, horixe da duela 20 urte sortutakoEtika Batzordeak esku artean duen lana,
gaur egun duen lana ere ikuspegidesberdinak topaleku eta eztabaidagune
izanik adostasuna oinarri berri batneurri lanerako tresna normalizatuko
osatzea euskera guztietan estazioarenarloan ziurtasunez eta segurtasunez
erabili
ez. Eskerrik asko. Eskerrik asko Xabiereta azkeneko hiztegira iritsi gara
elektronika eta mikroETEen elektronikakhiztegia dugu gai hau oso garrantzitsua
da eta erabilera garrantzitsua duenairakaskuntzan bai, lanbide-heziketa.
Noski, ez LANBIDE bakarrik baitaUnibertsitatean ere eta baita oro har
lan munduan ere.
La Mesa Kepa Altube dada la Adegi.También celebra co EEN.
Ikasmaterialak euskaraz sortzen laneanari den elkartearen kudeatzailea eta
berari emango diot ba egun on guztioi.Bueno esan beharra dago, lehenengo eta
behin hiztegi honetan ere parte hartudutenei Josu beharra ko zigorren txarra
eta laster mendeari aspalditikaspalditik ibilbide zela terminologia
hau lantzen, eta LANBIDE Heziketakoirakasleak izan da gure material
gintzan, euskerazko material egintzanoso adituak dira eta ekarpen handia
egiten dute orduan, aitortza batirakasle hauei euren landa.
Goraipatzekoa da eta bai eta beharrezkoada Patxi esan den moduan beharrezkoa da
hiztegi hau LANBIDE heziketan etabeharrezkoa da une desio herrian ere
badira 200 irakaslek igoera lanean arinaizenak euskeraz gaur egun eta bi
milioiak ikasletik gora.
Mismo sin Lanbide sigue tan Eta bestemillonarias y calidad universidades con
ETA y casi hauek Portero útero enpresentada de contenida en prestará
gutxi gorabehera e.
1000 ikasle joaten dira eta kritikakegitera, enpresetara eta euskeraz B
ereduan da ari diren ikasleak dira etahaurren bat baliagarriak izaten dira
euskeraz euskaratzeko enpresa ere etalantokia ere euskeraz kosta hiztegi hau
lagungarria kareharrizkoa beharrezkoa daba LANBIDE heziketan euskaraz ikasteko
ere bai lan egiteko eta bide batezBelandia Heziketa eta mundu ez geratzeko
eta euskalduntzeko bai. Azkenean euskeraze bizitzeko terminologia honek eta gero
eta terminologia gehiago dago arlohonetan berria dielako arlo berria da
eta ingelesetik eta datozen terminologiaberria da ez irakasleak eskatzen digute
aldean eta bizkorren euskeraz e a ekanpotik datorren terminologia hori lan
guztia jartzen gara eta horrelakohiztegien bitartez saiatzen gara bi
normalizatzen. Hau. Bueno izerdi etikohau da, azken finean, ikasleen erabili
behar dena eta lantokian eta ondorensortuko diren materialak ere oinarritzat
hartuko dute ekar Norvegia uzta.
Lanbide se quedan es que de normasasiduidad va va clave Argazki.
Argazki de edo zuntz oso ongi koa bateuskera teknikoa da ez da banda zabaleko
eta emakida zirkularreko kableenbotoetatik abiatzeko, aldi berean datu
ahots Estavillo seinale ugari euskeraztransmititzeko bide izateko balio dute
hain uda eredu bat da nola erabiltzendagoenez hizkuntza erabiltzen dauen en
elektronika eta Mikroelektronika koirakasleak ezta osagai hauek guztiak
batuz lanbide-heziketa eta lan dutlantokia ez dugu ba euskal dugu ba bai,
erdiko hegoaldea haren inguruanezarritako die elektrikoa bion inguruan,
ba bildutako beste edo alde zentro kidebat eta kanpo estaldura babesleak
osagaia kontutan hartuta, kable bidezkotelebistaz gain banda zabalaren bidezko
transmisioa euskera ez egin dezakegubaita azken finean hiztegi hauek
elkarlanean egindako hiztegia daadostasun bat daukatenek, hiztegia da
guk hiztegi honekin ere egiten duguna dajakin bai puntu ziren duen eta digitalki
ipini gure hiztegi teknikoaren bai 22familia baitugu eta hau familia bat da
bai. Orduan ere. Nik uste dut bereaspalditik aritu zaren eta aritu garen
elkarlanean honetan ba fruituak ematenari zela aldi Galega fruituak urtetan
gordetzen daude eta eta aurrerantzeanere horrela lan egin beharko dugu ba
gure terminologia ba euskaratzeko guztizeuskerazko Eskerrik asko.
Eskerrik asko Kepa eta bueno ba iabukaerara iritsi gara.
Berriro eman dizkion guztiei eskerrakemateaz edo hori berresteaz gain.
Bakarrik honako izatez amaitu, nahinuke, gaur planak eta egiten direnean ez
denok ohituta gaude aspertu samar epaiegia esan ba adierazleak eta
indikadoreak eta ez gaudela manejatzenadierazlerik gabeko planik ez dago.
Adierazleak ikusi behar da baten aurkabetetzen direla eta Euskaren Agenda
Estrategikoa den betetze-maila oso osooso altua edo esatera ere zaila lotsa
ematen dit hain altua izanik, hain altuaizan bere aldetik bat ematera, oso
altua. Eta hiztegi teknologiko hauenkasuan ere adierazle hori indikadore
bete dugu euskara albo BatzordekoTerminologia Batzordeak bere indikadore
hau bete duen bezala, teknologiaBatzordeak bere teknologia plana
baitauka eta bere egin du adierazlehori.
Baina guretzako inportanteena orainesatera noana.
Hau guzti, hau bitarteko bat besterik ezda.
Eta helburua ez dira hiztegiak helburuaeuskararen erabilera erabilerarako
bitarteko batzuk tresna batzuk. Besterikez dira oso inportanteak, baina
erabilera areagotzeko tresnak etaikuskizun daukagun indikadoreak hori da
erabileraren indikadore erabileranaurrera egiten badugu alegia hiztegi
hauek erabiliak izaten baldin badira.
Hiztegi hauek arrakastatsuak izango diraeta Primerakoa izango erabileran aurrera
egiten ez baldin bada hiztegi hauenarrakasta duda mugako ardoa alaba izango
da nahiz eta teknikoki oso onak izan etagainera hemen batzuk eta besteek
azpimarratu duten baldintzak betetzendutenak izan adostasuna. Alegia, sektore
horietan lanean dihardutenenbat-etortzea ados jartzea edo horiek
finkatzerakoan, baina dema benetako demaerabileran dago hauek erabili ahal
izatea eta aplikatu txiki bat ereonartuko didazue ezta ezer gertatzen
hemen gomendatzen diren terminohauetakoren bat erabiltzen ez baldin
bada baldin eta termino horren ordezbeste bat erabiltzen balioa zerbait
txarrak gertatzen da. Ez hemengoak ezbestelakorik erabiltzekoa.
Hau guzti hau da erabiltzen laguntzekoondo landutako sakon egindako lan
batetik datorren gomendio zerrenda bat,
baina indikadore gaua erabiliko den edoez. Eta erabiltzerakoan ni seguru nago
erabili baldin bada hau erabiliko denanagusiki kasuren batean edo bestean ez
dela erabiltzen. Ez dut beste terminobateko eskatzen badu. Beraz, hau ere
jakin behar dugu erabiltzaileok hiztunokarlo batean eta bestean lanean dihardugu
euskaldunok orain gurea dela txandaeskura dugun tresna horiek erabiltzekoa
gurea dela txanda euskerari bizitasunhori ematekoa hori.
Besterik ez gure aldetik inorkgalderaren bat egin nahi baldin baduzue,
mahaikide den edonori bere arlokozerbaiti buruz beste zerbaiti buruz duen
esan eta
ez dirudi ez zehaztasun handiz hitz egindugu teknologiaz ari garenez eta gauzak
garbi geratu direnez honetan horretanutziko dugu eskerrik asko benetan denoi.
Ez.
Todavía no hay comentarios
  • Faceless avatar thumb 70
    ¿Algo que decir?… comenta este vídeo
Cargos asistentes al acto
(X legislatura 2012 - 2016)